|
22.01.2010
LILONGWE
Malawi nin başkenti Lilongwe de bir milyona yakın insan yaşıyor.. Şehrin her tarafında uluslarasi yardim ve sağlık örgütlerinin levhalarını görmek mümkün. Ülke de Malawi li doktor sayısı 250 adet. Basta AIDS olmak üzere Malarya ve diğer hastalıklar çok yaygın. Gerek doktor yetersizliği gerekse de sağlık kuruluşlarının her yerde olamaması Malawi’ lilerin ortalama hayat yasini 40 a indirmiş durumda.
Lilongwe büyüyen ve gelişen bir şehir. Şehir nüfusu son 10 yılda ikiye katlanmış. Devlet politikaları ülkede kuzey vilayetlerindeki gelişmişliğin artması için yatırımları Lilongwe ye yönlendiriyor.Siyasi hükümet büyük oranda Blantyre ve Zomba dan başkent seçilen Lilongwe ye taşınmış durumda. Ancak serbest ticarette halen Blantyre in ağırlığı devam ediyor.Bunun sebebi de Müslüman Hintli tüccarların çoğunlukla orada yaşaması.
Malawi de seçimler son dönemlerde düzenli yapılıyor ve ülkede Demokrasi havası estiği söylenebilir. İç İsleri Bakanı ile yaptığımız toplantı çok güzel geçti, tabi Türkiye davetimize gülerek verdiği cevap genel manada Afrika Ülkelerinin halen tam olarak oturmamış siyasi dengelerinin bir misali olarak hepimizi güldürdü: ‘Burada bakanlar 6-8 ayda bir değişir , en çok görevde kalan 1 yıl kalır, beni İç isleri bakanı olarak davet edersiniz ama gelme imkanım olsa da bakan olarak gelemeyebilirim, kalsam da ne bakanı olacağım belli olmaz’.
Malawililer yoğunluk olarak 3 kabileden oluşuyor, dolayısı ile 3 farklı yerli dilleri var. Chewa, yao ve tunbuka. Ancak resmi dil olarak İngilizce nin yanında en kalabalık kabile olan Chewa’larin dili Chichewa Kabul edilmiş durumda. Tunbuka kabilesi sayı olarak en az olduğu halde, okur yazar oranı en çok olan kabile ve ülkenin yönetimi onların elinde.
Malawi’ de 15 milyon civarında insan yaşıyor ancak tek bir Üniversite var ve her yıl Üniversite sınavlarına 80 bin civarında öğrenci girebiliyor. Üniversitede okuma imkanı elde eden öğrenci sayısı ise ortalama 800 öğrenci .
Asgari ücret yeni artmış, ayda 130 usd olarak belirlenmiş ancak bir çok insan 30-40 usd is bulmaya razı. En iyi maaş alanlar arasında öğretmenlerde bulunuyor. Lise öğretmenleri 250 usd ilkokul öğretmenleri ise 180-200 usd civarında maas alıyorlar.
Lilongwe-Blantyre arası yaklaşık 320 km , yolları her gittiğimde biraz daha iyileşmiş olarak görüyorum.4 sene önce 5.5 saatte aldığımız yolu bu sefer 4 saatte alabildik.Tabi aksam hava kararınca, kapalı bir havada Afrika’ nin ortasında karayolu ile yolculuk ister istemez insani ürkütüyor.
Malawi de tütün ve mısırın yanında çay yetiştirildiğini daha önce duymamıştım. Topraklar çok verimli, senenin her mevsimi yağış alıyor ve yemyeşil. Bir gün Malawi insani hakkini verip istifade edebilirse, fakirlik diye bir problem kalmayacağına inanıyorum…
|
